Van de zelfscankassa terug naar de kletskassa. Wat ooit normaal was, heet nu een innovatie

19 juli 2019

Terwijl de zelfscankassa’s in supermarkten oprukken, lanceerde een Jumbofiliaal in Vlijmen deze week een nieuw initiatief: de kletskassa. Een kassa dus met een persoon van vlees en bloed erachter die terugpraat als je iets zegt.

Wat ooit normaal was, heet nu een innovatie.

Het doel van de kletskassa is vooral om eenzaamheid onder ouderen te bestrijden. Die eenzaamheid is een groot probleem, volgens onderzoek heeft meer dan de helft van mensen boven de 75 jaar er last van. Hun kinderen hebben het te druk, hun buren zijn weggetrokken naar goedkopere buurten, de bruine kroeg om de hoek is een trendy espressobar geworden. En dan zorgt automatisering ook nog eens voor een aanzienlijke vermindering van menselijk contact.

Eenzaamheid is daarom niet alleen een probleem onder ouderen, ook het aantal jongeren dat eraan lijdt groeit. Als automatisering ergens doorwerkt is het tenslotte wel bij hen. Moest je ooit nog de deur uit om een film te zien, een boek te kopen of gewoon wat rond te hangen, tegenwoordig doe je dat online zonder ook maar iemand nog fysiek te hoeven treffen.

Eigenlijk is het zoals een Indiase jongen die van Mumbai naar Londen was verhuisd me ooit vertelde. De grootste schok, zei hij, was hoe weinig hij anderen nog nodig had. Londenaren konden alles wat ze wilden krijgen zonder ooit iemand te hoeven spreken. In Mumbai daarentegen had hij minstens vier mensen moeten bellen voordat hij een vergunning, wateraansluiting of zelfs een kaartje voor het theater kreeg, de corruptie was zo groot dat je nergens kwam zonder dat je iemand kende die een oom had die weer iemand kende, et cetera.

Meer dan wat dan ook miste hij dat contact, zei hij.

Nu wil ik hier geen lans breken voor corruptie, maar elk nadeel heeft zo wel zijn voordeel. En hetzelfde geldt natuurlijk ook andersom.

Zelfscankassa’s maken transacties efficiënter. Zonder lichaam erachter, een lichaam dat bovendien een salaris vraagt, kunnen er meer kassa’s worden geplaatst, waardoor de rijen slinken. En efficiëntie is waar het tegenwoordig allemaal om draait. Onze behoeften worden met één druk op de knop bevredigd en ook wijzelf moeten almaar efficiënter zijn. Schoonmakers krijgen 2 minuten per wc, bejaardenverzorgers 5 minuten om iemand te wassen, artsen 10 minuten voor een slecht-nieuwsgesprek. Daar zijn protocollen, prestatiemetingen en procesmanagementtools voor ontwikkeld, opdat er zoveel mogelijk wc’s en mensen kunnen worden afgehandeld en dus winst kan worden gemaakt. Maar de prijs daarvan is hoog.

Vorig jaar lanceerde de overheid een plan van aanpak om eenzaamheid onder ouderen tegen te gaan, ‘Eén tegen eenzaamheid’. Op de agenda staan onder meer de wens om een instrument te ontwikkelen waarmee de diagnose ‘eenzaamheid’ kan worden gesteld en een campagne om het begrip over die diagnose te vergroten. Waarmee je in ieder geval één ding zeker weet: dit plan brengt vooral heel veel protocollen, gesubsidieerde marketingbureaus en duurbetaalde managers met zich mee.

Efficiënter zou zijn geweest als de overheid in kaart had gebracht hoe ze zelf heeft bijgedragen aan een samenleving waarin de menselijke maat verdwijnt, omdat alles om efficiëntie draait.

Want menselijk contact is misschien rommelig, onhandig, vol onbegrip en misverstanden, maar uiteindelijk kunnen we gewoon niet zonder die inefficiënte troep.

Marian Donner 

Wordt automatisch verwijderd op Tuesday November 12th, 2019

Geef een reactie